In een klein stationnetje …

Terwijl de modulebakken langzaam verder evolueren naar een toestand van gedeeltelijke afwerking met enkel nog kleinere werken uit te voeren, bleef er aan de perrons de leegte van het stationsgebouw. Tijdens de opendeur van 2001 was er toch iets veranderd, er stond een bord met daarop, naast de ludieke tekst, een einddatum (!). Nog wel niet helemaal gespecifieerd maar een aantal leden maakten toch al de schalkse opmerking dat het nog maximaal (toen) 8 jaar kon duren...

Nu ja toegegeven, in ’t echt doen ze er niet zo lang over.

Enfin, tijdens de nocturne in het kader van 11 juli 2002, werd De Pijl gevraagd om iets te plaatsen met een station. Vielsalm werd uitverkoren en het gebouwtje moest erbij staan ongeacht zijn staat van afwerking. Welnu, een tandje werd bijgestoken en het station stond er met bijna afgewerkte voor- achter- en zijgevels.

Misschien tijd om even terug te blikken op de bouw ervan.

Het is allemaal begonnen toen wij met de modulebakken van wal zijn gestoken. In de aanvangsfase ervan, stond op een avond Marc Van Nieuwenhove op de club met de binneninrichting van het station van Trois Ponts. Wij stonden er allemaal op te gapen en vonden het tof en prachtig, voor de jongeren onder de lezers tegenwoordig is dat “kei neig en vet”.

Aangestoken door het zien van ‘Trois Ponts’ ben ik dan ook beginnen denken aan het nabouwen van het station van Vielsalm, ik had toch een gebouw nodig, waarom dan geen kopie van het echte. De nodige plannen werden bekomen via de medewerking van een clublid die toen nog werkzaam was bij de NMBS en werden vervolgens verkleind tot ze exact op 1/87 waren zodat zij aldus als model voor het gebouw konden dienen. Tevens werden een reeks foto’s gemaakt om de documentatie te vervolledigen. Wij zijn begonnen, zoals Marc, met de binnenzijde van het station.

Het grondplan werd overgetekend op een grondplaat van plasticcard om aldus de binnenmuren juist te plaatsen. Het eerste wat ik toen gemaakt heb was het loket, de bouw ervan heeft exact 1 dag geduurd, tijdens een expo van zo’n 15 jaar terug. De binnenmuren van de benedenverdieping volgden vrij snel maar dan kwam het probleem van de buitenmuren om de hoek kijken.

Eerst dachten wij eraan om deze in balsa hout te maken, het is zacht en gemakkelijk met een mes te bewerken, aldus werd de gevel van het perron uitgesneden. Het bleek echter toch niet zo’n goed idee te zijn. Snijden in balsa, vooral bogen lukte niet zo best en bovendien kwamen wij tot de vaststelling dat we het reliëf in de gevel over het hoofd hadden gezien. Exit het balsa idee.

Dan maar overgestapt op plasticcard, een materiaal dat we reeds gebruikt hadden voor de binnenmuren. Daar de totale dikte van de buitenmuren 5 mm was werden de buitenmuren uit 2 afzonderlijke platen plastiekcard gesneden van elke 2,5 mm dikte. Aldus was het mogelijk om het relief ter hoogte van de ramen en deuren van het gelijkvloers weer geven door in de buitenste plaat de ramen en deuropening een 2 mm ruimer uit te snijden dan in de binnenste plaat. Als vervolgens deze 2 platen op elkaar gelegd werden zouden ramen en deuren mooi over mekaar moeten vallen, waarna ze werden vastgelijmd met klassieke plastieklijm van Kibri. Het hoeft zeker niet gezegd dat ook hier er wel al eens iets mislukte. De bogen van de ramen en deuropeningen bleken ook hier het moeilijkste punt en het feit dat er geen te grote asymmetrie mocht zijn in de raam en deuropeningen van de binnenste en buitenste plaat. Als de afwijking te groot was kon je opnieuw beginnen met hetzij de binnen of de buitenste gevelplaat, afhankelijk welke van de 2 het minst geslaagd was.

En dan hadden we het moeilijkste gehad… dachten wij. Nog even de ramen maken… maar hoe, met die grote bogen, en er bleek niets in de handel dat we konden gebruiken, en door het feit dat we alles met de hand hadden uitgesneden en gevijld was geen enkel raam identiek…. O help! We zagen het even niet meer zitten en schoven het gehele stationsgebouw even ter zijde, wij waren ondertussen begonnen aan de plannen van een ander bouwsel, namelijk het dak waaronder deze tekst geschreven is geworden. De stationsonderdelen kwamen uiteindelijk in een verhuisdoos terecht en hebben daar meerdere jaren in doorgebracht. Uiteindelijk kwam toch het moment dat onze hobbykamer een toestand van afwerking had verkregen dat deze in gebruik kon genomen worden en het station werd na jaren van onder het stof gehaald.

Met de moed der wanhoop zijn we er terug aan begonnen en hebben uiteindelijk alle ramen stuk voor stuk gemaakt ‘ter plaatse’ in de dagopening van elk venster. Eén raam per avond was het maximum en als je er drie op een hele week had in elkaar geprutst kon je heel blij zijn. De gevels werden bekleed met steenplaat van Old Pullman. Deze is zeer dun, heeft een mooi reliëf en is juist van schaal. Deze werd gelijmd op de plasticcardplaat, ramen en deuren werden uiteraard uitgesneden alsmede een extra boog boven de ramen en deuren daar in de realiteit de stenen daar ‘kops’ gemetseld worden. Hoe moet je dat namaken, …. Juist je snijdt reepjes bakstenen van de Old Pullman plaat en vervolgens worden deze reepjes nog eens steen voor steen doorgesneden, resultaat, een hoop piepkleine baksteentjes. Vervolgens een druppel lijm op de plaats leggen waar deze steentjes zullen ‘gemetseld’ worden en dan één voor één de steentjes op hun plaats leggen …. En de zenuwen onder controle houuuuuden ….

En dan ‘Het’ moment, de definitieve eindassemblage, maar euh…. de gevels waren ondertussen wel zo een beetje krom getrokken, over de gehele lengte van de voorgevel zwaaide die zowat 2 cm weg, en in de hoogte van ’t zelfde, wel niet zo sterk maar recht, dat was toch iets anders…. De reden van dit kromtrekken dient gezocht te worden in het feit dat we deze plastiekplaten op elkaar hebben verlijmd en door de lijm wordt de structuur aan één zijde zachter waardoor deze blijkbaar met de tijd gaat trekken. De oplossing: spanvijzen of sergeanten in ’t schoon Vlaams. We hebben de buitenmuren stuk voor stuk verlijmd met de bodemplaat en de binnenmuren. Ter hoogte van elke binnenmuur werd het geheel vastgeklemd met een spanvijs. Opgelet niet te vast aandraaien want door de lijm wordt het lijmvlak zacht en kan je de plasticcard meerdere millimeters in elkaar drukken. Prima verlijming verzekerd maar je muur zal op zijn zachtst uitgedrukt een beetje heel erg scheef zijn.

De muren, -binnen en –buiten staan er, nu het dak. Hoe kunnen we een dak maken dat mooi aansluit en toch afneembaar is? Het idee is afgekeken van de wijze waarop men destijds te Berchem het dak van de locloods heeft gebouwd. Men heeft toen eerst een voorlopige dragende structuur gemaakt, daar het dak aan opgehangen en vervolgens deze voorlopige structuur afgebroken. Wij hebben ‘voorlopige’ balkjes (ligt) gelijmd op de kopmuren, daaronder werden de dragende dakbalken gelijmd. Daarna werden aan één zijde de voorlopige balkjes weggenomen en de definitieve dakplaat verlijmd. Eens deze goed droog was werd aan de tweede zijde van het dak op dezelfde wijze te werk gegaan. Aldus bekomt men een dak dat perfect past en door tussen de draagbalken ‘trekkers’ te lijmen tijdens de bouw van de dragende balkconstructie krijgt men stevige onderbouw en wordt kromtrekken (tot nu toe en laat ons hopen blijvend) voorkomen. Dan dient men deze naakte dakplaat nog aan te kleden. Aan de onderzijde met strips om de balkjes en planken van het echte voorbeeld te imiteren en tegelijkertijd eventuele kieren weg te werken. Aan de zijkant met strips om een dakgoot te vormen en aan de bovenzijde dienen wij nog de leien aan te brengen. Hier hebben wij strips zwart knutselpapier gebruikt die met een kartelschaar geknipt werden. Vervolgens werden deze strips op het dak gekleefd op een dusdanige wijze dat wij imitatie kregen van een dak met leien in een tandmotief. Je ziet dat niet zo vaak, maar het bestaat. Het is wel niet zoals het dak van het echte voorbeeld waar de leien recht op elkaar liggen, maar het was voor mij een aanvaardbaar compromis. Vervolgens werd het gehele station geschilderd, het dak geweathered. Een aantal schilderwerken zijn reeds in een vroeger stadium uitgevoerd voordat de muren samen gelijmd waren, o.a. het schilderen van de gevels en ramen.

Ook de binneninrichting werd te samen met het samenbouwen van de muren gerealiseerd. Meubilair werd gemaakt en aangebracht. Plafonds werden gemaakt en voorzien van functionerende verlichting. De bovenverdieping kan in zijn geheel uit het gebouw geschoven worden waardoor de onderliggende plafonds bereikbaar worden en desgevallend defecte lampjes kunnen vervangen worden. Wat momenteel nog ontbreekt maar zeker nog zal aangebracht worden is de luifel aan de perronzijde, posters, en andere klein alaam; tevens moeten er nog enkele bewoners en klanten in het station komen … eentje in de badkamer, eentje in de slaapkamer…. Dat zijn dan wel bewoners hé… of liefjes van de bewoners.

Ook dient er nog een klein bijgebouwtje gemaakt te worden dat in de tuin staat. Hier zullen wij ons beperken tot de buitenzijde wat de constructie een stuk eenvoudiger zal maken en als iemand daar ’s avonds moet zijn dan zal die een zaklamp moeten meenemen. M.a.w. ik leg daar geen licht in. Het stationsgebouw heeft in deze vorm zijn première gehad tijdens onze opendeur van dit jaar 2003. Het is ook naar Leiden gegaan.

Al zeg ik het zelf, het heeft de juiste uitstraling en wordt als dusdanig ook herkend door de bezoeker die het echte stationgebouw kent.

Ook zin gekregen om zich aan zoiets te wagen? Voor mij is het een zeer nuttige leerschool geweest. Voor een aantal problemen dien je zelf een oplossing te verzinnen. De voorwaarde die ik mezelf had opgelegd om ook de binnenzijde uit te werken verhoogde de moeilijkheidsgraad aanzienlijk.

Enkele tips, gebruik nooit de term ‘efkes’ ik kan uit ervaring zeggen dat het dan gewoonlijk nog langer duurde. Als je kan, m.a.w. als er een aantal onderdelen repetitief zijn overweeg dan of deze niet kunnen afgegoten worden in kusthars. Ik heb hier zelf geen ervaring mee maar het is een optie die men dient te overwegen.

Als er nog vragen zijn, je weet me wel te vinden.